Emoties

Als therapeute heb ik een bijzonder mooi en dankbaar beroep.

Een heel mooi moment in mijn werk is, als ik gesprekken heb met mensen van welke leeftijd dan ook, die het verschil maken. Mensen die begrijpen waar het echt over gaat. Die verder kunnen kijken dan het gedrag of wat zichtbaar is, en daar de moed voor durven op te brengen om aan dit gedrag voorbij te gaan en te erkennen en voelen waar het werkelijk over gaat.

Als volwassenen zijn we gevormd door onze opvoeding, ervaringen en hebben geleerd om veelal vanuit ons hoofd te leven. Dat wat zichtbaar is, wat we kunnen begrijpen en oplossen. Veelal lossen we dit dan ook op via communicatie en handelen, in de vorm van actie.

Zodra ons iets raakt wat een emotie veroorzaakt, hebben wij van jongs af aan geleerd er van weg te gaan. Dit doen we door middel van oplossingen bedenken, erover praten, of afleiding zoeken in welke vorm dan ook.

En dat werkt inderdaad, alleen tijdelijk;-)

Als een kind vastloopt, verdrietig angstig of boos is, willen wij als ouders, wat absoluut heel begrijpelijk is, dit zo snel mogelijk uit de wereld helpen. Het voelt niet fijn je kind zo te zien. Zeker niet als de emoties langere tijd aanhouden. We willen dat onze kinderen gelukkig zijn en zich goed voelen.

We gaan goedbedoeld aan de slag. We ‘over’ vragen onze kinderen het uit te leggen, of erover te praten. We verzinnen allerlei middelen zoals stickervellen, beloningen, om het kind te helpen met deze emotie, en onszelf, om er enigszins grip op te krijgen. Met als doel rust en balans in ons gezin te creëren en het kind weer gelukkig te zien.

Het praten over, wat wij geneigd zijn te doen met als doel het op te lossen, werkt op vele vlakken heel goed, alleen niet bij emoties.

Kinderen vragen het tegenovergestelde van wat wij bij onszelf geleerd hebben te doen. Kinderen willen gehoord en gezien worden in dat wat geraakt is en een emotie van angst, woede of verdriet veroorzaakt. Precies dat, waar wij als volwassenen toch het liefst van weg gaan bij onszelf.

Dus zo lang wij reageren op wat zichtbaar is, met strijd, oplossingen, of erover praten, hoe verder wij weg gaan waarover het werkelijk gaat. Namelijk wat er bij het kind geraakt wordt waardoor deze emotie er is. Hierdoor voelt het kind zich niet gezien en gehoord waardoor de emotie en of gedrag in plaats van te verdwijnen sterker wordt.

Kinderen leren meer van wat ze van je zien en voelen, dan wat je tegen ze zegt. Met andere woorden, als je een verandering van gedrag vraagt van je kind, kijk dan ook naar jezelf of jij in bepaalde situaties hetzelfde reageert en voelt. Soms is het zelfs zo dat je je er niet eens van bewust bent, en laat je kind je een hele mooie spiegel zien.

Het is telkens weer wonderlijk, dat als ouders dit gaan zien en het gaan transformeren, het kind als vanzelf deze geraaktheid met daaropvolgende emotie los kan laten.

Nu de wereld er anders uitziet..

Nu de wereld er anders uit is gaan zien en we met z’n allen letterlijk en figuurlijk naar binnen zijn gegaan, zijn mijn gesprekken via Skype of FaceTime met kinderen en volwassenen nog meer naar die binnenwereld verschoven.

Voor sommige mensen is de wereld wel veranderd, maar kunnen zij toch nog doorgaan met dat wat zij daarvoor ook al deden, alleen nu vanuit huis. Met dat verschil dat er wat extra taken naast het werk bij zijn gekomen die er voorheen niet waren. Dit valt voor sommigen zwaar, met name alleenstaande ouders. Maar hoe mooi om te horen hoe positief velen aan de slag zijn gegaan om er het beste van te maken.

Wat mij zo opvalt nu is, dat de gesprekken gaan over iets wat er eigenlijk al was, maar nu ineens meer opvalt of meer op de voorgrond treedt. Voorheen lag dit waarschijnlijk wat meer onder al het andere waar we druk mee waren. Het lijkt erop dat, door het naar ‘binnen gaan’ vanwege het thuis zijn met het gezin, dit ook ineens bij kinderen de ruimte geeft om dat wat er binnenin al speelde meer naar boven te laten komen.

Bij dit voorbeeld ga ik in gesprek met ouders waarvan hun zoon niet aan zijn taken van school wilt beginnen. Ouders hebben nu de taak om niet alleen opvoeder en verzorger te zijn, naast hun werk, maar ook nog eens leerkracht. En waar een kind die toch al met moeite aan het schoolwerk te krijgen was, het op school nog wel lukte, lukt het thuis niet. De bekende zin: “vreemde ogen dwingen, gaat hier zeker op”.

Als ik dan in gesprek ga met deze ouders, komen we uiteindelijk uit op wat er werkelijk speelt bij het kind. Dan laten we het ‘moeten’ van het schoolwerk, en het daarop volgende gedrag even liggen en kijken we samen naar wat maakt dat dit kind er zoveel moeite mee heeft.

De taken van school worden over het algemeen heel serieus opgepakt. We gaan met z’n allen enthousiast aan de slag. We maken schema’s we zitten naast ze als ze iets niet begrijpen, het is gewoon prachtig om te zien.

Maar een kind dat bijvoorbeeld tegen zijn eigen onzekerheid aanloopt en de lat heel hoog legt, om het gevoel van falen niet te hoeven voelen, laat thuis zijn verzet in alle glorie zien! Het is immers zijn veilige omgeving. Dit leidt vaak tot machteloosheid van zowel de ouders als het kind.

Ik kan het niet, ik begrijp het niet, ik wil het niet, komen dan meteen als verzet naar voren. En word daar niet op ingegaan, dan komt het laatste redmiddel: woede. De ouders waar ik dit gesprek mee had, moesten elke dag een strijd leveren met zoonlief voordat hij aan zijn taken begon.

Op mijn vraag of hij hier al langer last van had, wordt bevestigend op geantwoord. Ik leg uit dat zijn gedrag slechts de uiting is van iets wat hij voelt en wat hij als heel naar ervaart.

Uiteindelijk kwamen we tijdens ons gesprek samen op hetzelfde punt uit.

Hoe mooi zou het zijn, als ze aan de slag zouden gaan met precies dat waar hun kind al deze tijd al tegenaan liep en vastliep? Wat een mooie kans, om nu vanuit thuis in een veilige omgeving hem de hand te reiken, erkenning te geven op wat hij voelt en hem zo in kleine stapjes innerlijk sterker te maken?

Dan zou het schoolwerk niet als belangrijkste punt bovenaan de agenda staan, maar de roep van dit kind dat hij zich niet bij machte voelt om dit nare gevoel aan te gaan als hij met schooltaken aan de slag moet.

Met wat tools van mijn kant hoe ze samen de stapjes kunnen maken is er opluchting bij deze ouders te zien. Ze voelen hun eigen machteloosheid weg vallen, en zijn blij dat ze wat kunnen betekenen voor hun zoon in plaats van elke dag te strijden over iets waar het eigenlijk niet echt over gaat.

Nu kunnen ze zorg dragen over hun zoon dat als hij weer naar school gaat, innerlijk meer vertrouwen en kracht zal hebben opgebouwd, waardoor hij dit gevoel niet, of veel minder hoeft te ervaren.

En de lesstof zelf? dat zal dan zeker geen probleem meer zijn;-).